Trwa ładowanie...

Zatrzymaj raka! Te nowotwory najczęściej atakują Polaków. Krótkie badania podarują ci kolejne lata życia

Ponad 100 tys. Polaków rocznie umiera przez nowotwory. To tak, jakby z mapy Polski zniknął Wałbrzych, Koszalin czy Chorzów. Rak płuc, jelita grubego, piersi i prostaty - to nowotwory, które najczęściej atakują Polaków. Tylko wcześnie wykryte zmiany stwarzają szanse na całkowite wyleczenie. Jakie objawy powinny nas zaniepokoić i jakie badania pomogą wykryć zmiany rakowe?

spis treści

1. Najczęstsze nowotwory w Polsce

Nowotwory złośliwe to druga główna przyczyna śmierci wśród Polaków. Pierwszą są choroby układu krążenia - rocznie traci przez nie życie ponad 170 tys. osób. W ostatnich latach obserwujemy wręcz tsunami nadmiarowych zgonów.

Dlaczego? Stresujący tryb życia, nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, dieta obfitująca w przetworzoną żywność, ale też zanieczyszczenia powietrza - to pożywki dla raka. Oczywiście są czynniki, na które nie mamy wpływu, jak np. predyspozycje genetyczne, ale do wielu typów nowotworów przyczynia się nasz styl życia.

Najnowsza edycja biuletynu "Nowotwory złośliwe w Polsce" dotyczy danych zebranych w 2019 roku, czyli jeszcze przed pandemią. Wówczas odnotowano w Polsce ponad 171 tys. nowych zachorowań na nowotwory i ponad 100 tys. zgonów spowodowanych rakiem.

Eksperci nie mają wątpliwości, że pandemia koronawirusa tylko pogłębi ten problem, ponieważ pacjenci zwlekają z wizytą u lekarza, bądź nie otrzymują pomocy na czas.

Dlatego tak istotne jest, by nie bagatelizować objawów i jak najszybciej udać się na badania, nawet profilaktycznie, zwłaszcza jeśli jesteśmy w grupie wiekowej 50+.

Które nowotwory najczęściej atakują Polaków?

Z Krajowego Rejestru Nowotworów wynika, że w Polsce do największych zabójców wśród nowotworów należą rak płuc i rak jelita grubego (w tym okrężnicy, kątnicy i odbytnicy) - u obu płci oraz nowotwory piersi u kobiet i prostaty u mężczyzn.

Onkolodzy apelują: "rak to nie wyrok"! Ale tylko jego szybkie wykrycie daje największe szanse na wyleczenie. Warto znać objawy, które muszą nas skłonić do rychłej wizyty u lekarza i wykonania badań.

2. Najczęstsze objawy raka płuc. Jakie badania go wykryją?

Z danych KRN wynika, że w Polsce każdego roku tę diagnozę słyszy 21 tys. osób, a umiera ponad 23 tys. pacjentów. Wielu z tych chorych można było uratować, gdyby tylko w porę zgłosili się na badania.

Jakie badania wykonać, jeśli podejrzewamy raka płuc?

Międzynarodowe Stowarzyszenie Badań nad Rakiem Płuca (IASLC) podaje, że śmiertelność z powodu nowotworu płuc mogłaby obniżyć niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (LDCT). Konieczne jest też wykonanie RTG klatki piersiowej. Poza tym lekarz powinien zlecić: morfologię krwi z rozmazem i oceną układu krzepnięcia, badania biochemiczne (stężenie w surowicy sodu, potasu, wapnia, kreatyniny, mocznika, bilirubiny, transaminaz, glukozy, fosfatazy zasadowej i LDH).

Najczęstsze objawy raka płuc:

  • kaszel - to główny symptom raka płuc, dotyka nawet 75 proc. chorych, z czego u ⅓ pacjentów dochodzi do tego odkrztuszanie wydzieliny. Jeżeli objaw utrzymuje się dłużej niż dwa-trzy tygodnie i nie wynika z trwającej infekcji, wówczas jest silnym sygnałem alarmowym;
  • duszność, świszczący oddech - ten objaw dotyka 30-50 proc. pacjentów z rakiem płuc. Najczęściej występuje u palaczy;
  • odkrztuszanie wydzieliny z krwią - krwioplucie pojawia się u 19-29 proc. chorych.
  • chrypka, która utrzymuje się powyżej dwóch-trzech tygodni;
  • nagła utrata wagi - badania pokazały, że ponad połowa pacjentów z rakiem płuc chudnie w ciągu miesiąca około sześć kilogramów.

3. Rak jelita grubego zbiera w Polsce żniwo. Wykryje go kolonoskopia

33 Polaków dziennie umiera na raka jelita grubego. 23 tysięcy osób rocznie słyszy tę diagnozę.

- Eksperci szacują, że za 10 lat w Polsce może być nawet 30 tys. zachorowań rocznie. Tylko połowa pacjentów przeżyje pięć lat, a to jest niestety jeden z najgorszych wyników w Europie. W Holandii czy Szwecji przeżywalność pięcioletnia wynosi ok. 70 proc. - mówi lek. Katarzyna Niewęgłowska, gastrolog.

Objawy raka jelit łatwo pomylić z niestrawnością.

- I to jest bardzo niebezpieczne. Zaczyna się niewinnie od bólu brzucha, potem pojawiają się problemy z wypróżnianiem, uczucie przepełnienia wzdęcia i potrzeby parcia. Na późniejszym etapie choroby w stolcu może pojawić się krew - ostrzega ekspert gastroenterologii.

Najczęściej zgłaszane objawy raka jelit wśród pacjentów według raportu KRN, to:

  • bóle brzucha (dotykają 44 proc. chorych),
  • zmiana rytmu wypróżnień (43 proc.),
  • krew w stolcu (40 proc.),
  • silne zmęczenie, osłabienie ogólne (20 proc.),
  • niedokrwistość bez innych objawów ze strony przewodu pokarmowego (11 proc.),
  • nagła utrata masy ciała (6 proc.).

- Większość nowotworów jelita grubego rozwija się bardzo powoli. Często od rozwoju łagodnego polipa do zaawansowanego guza mija nawet 10 lat! Ale nie jesteśmy tu bezbronni. Kolonoskopia to bezbolesne badanie diagnostyczne, a czasem i lecznicze. Trwa jakieś 20 minut. 20 minut, które ratuje życie - wyjaśnia gastrolog.

4. Nowotwór piersi - nie tylko guz ostrzega o zmianach rakowych

50 Polek dziennie słyszy diagnozę: rak piersi. Codziennie przez tego raka umiera w Polsce 15 osób. Często rozwija się bezobjawowo.

Głównym i zazwyczaj pierwszym objawem jest guz, który wyczuwalny jest podczas badania palpacyjnego. Ale symptomy nowotworu piersi mogą pojawić się też na skórze. Jeśli zauważysz zaczerwienienie, poszerzenie żył, a także zmiany w obrębie brodawki i sutka, koniecznie jak najszybciej udaj się do ginekologa.

Pamiętaj, że nie każdy guz to zmiana złośliwa. U wielu kobiet to objaw torbieli lub włókniaków, ale każdy taki symptom należy bezzwłocznie zbadać. Najlepiej, aby raz w miesiącu wykonywać samokontrolę piersi, a raz w roku profilaktycznie zrobić mammografię. Kobiety powinny także równie często wykonywać cytologię, która w porę ostrzeże o zmianach w obrębie narządów rodnych.

5. Rak prostaty - badanie PSA zdradzi, czy są powody do niepokoju

Każdego roku 19 tys. mężczyzn w Polsce słyszy diagnozę - rak prostaty. Stanowi on 23 proc. wszystkich nowotworów wykrywanych w Polsce. Umiera 5,5 tys. Polaków rocznie.

Najczęstsze objawy raka prostaty są związane z układem moczowym. Są to: zwiększone parcie na pęcherz, częste oddawanie moczu (chory musi wstawać do toalety nawet w nocy) i towarzyszący temu ból, problem z rozpoczęciem i wydłużony czas oddawania moczu. Do częstych objawów raka prostaty należą też zaburzenia erekcji.

- Niestety nie ma skutecznej metody zapobiegania rakowi prostaty - mówi w rozmowie z WP abcZdrowie urolog, dr Paweł Salwa, i dodaje: - Dlatego tak ważne jest jego jak najszybsze wykrycie. Odpowiednio szybko zdiagnozowany rak prostaty jest bardzo dobrze wyleczalny, mamy bardzo duże szanse na zachowanie dotychczasowej jakości życia.

Coraz częściej w gabinecie urologicznym pojawiają się pacjenci w młodym wieku, 30-40-letni, którzy nie mieli żadnych objawów raka prostaty. Opisywaliśmy przykład pana Pawła, który choć nie miał niepokojących dolegliwości, to postanowił zrobić sobie prezent z okazji 40-tych urodzin i wykonać pakiet podstawowych badań. Badanie PSA (wynik wynosił 6,7 ng/ml, przy czym norma dla mężczyzn w wieku 40-50 lat wynosi 2,5 ng/ml) wykryło u niego galopującego raka prostaty.

- Badanie PSA to proste badanie, które polega na pobraniu krwi. Wynik otrzymujemy w ciągu doby. W różnym wieku obowiązują różne normy, ale generalnie wynik powyżej 4 ng/ml zawsze należy interpretować jako czerwoną flagę, to ważny sygnał, który powinien nas skłonić do wizyty u urologa. On przeprowadzi dalszą diagnostykę - wyjaśnia ekspert.

6. Zatrzymaj nowotwór wykonując badania

Rada jest jedna: każdy, długo utrzymujący się objaw, warto przebadać.

Jakie dodatkowo badania warto wykonać w kierunku wykryciu raka?

  • test genetyczny,
  • pomiar stężenia markerów nowotworowych we krwi,
  • tomografia komputerowa (TK),
  • ultrasonografia (USG),
  • rezonans magnetyczny (MRI).

Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Zatrzymaj raka! Te nowotwory najczęściej atakują Polaków. Krótkie badania podarują ci kolejne lata życia
Zatrzymaj raka! Te nowotwory najczęściej atakują Polaków. Krótkie badania podarują ci kolejne lata życia (Getty Images)
Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza