Trwa ładowanie...

Układ stomatognatyczny - z czego się składa i na jakie choroby jest narażony

Układ stomatognatyczny często nazywany jest także narządem żucia, ale nie jest to do końca trafne pojęcie. Narząd żucia rzeczywiście wchodzi w skład układu stomatognatycznego, ale on sam jest znacznie szerszym pojęciem. Z czego składa się układ stomatognatyczny i na jakie choroby jest narażony? Jak prawidłowo o niego dbać?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Ile trwa leczenie ortodontyczne?"

spis treści

1. Co to jest układ stomatognatyczny?

Układ stomatognatyczny to zespół wszystkich elementów twarzowej części czaszki. Składają się na niego wszystkie tkanki i narządy obecne w obrębie jamy ustnej oraz twarzoczaszki. Wszystkie te elementy tworzą spójną całość, kontrolowaną przez ośrodkowy układ nerwowy i wzajemnie oddziałują na siebie.

Składa się on z trzech układów funkcjonalnych, które współistnieją ze sobą. Są to:

  • zespół stawowy, czyli stawy skroniowo-żuchwowe
  • zespół zębowo-zębodołowy, czyli zęby oraz przyzębie
  • zespół zębowo-zębowy, czyli tzw. okluzyjny układ

Pozostałe elementy układu stomatognatycznego to:

  • kości twarzoczaszki
  • mięśnie żwaczy, języka oraz podniebienia
  • mięśnie nadgnykowe i mimiczne
  • naczynia krwionośne
  • nerwy
  • błona śluzowa i ślinianki

Poszczególne elementy układu stomatognatycznego wspólnie biorą udział w procesie żucia, rozdrabniania pokarmów, a także wstępnego trawienia i połykania. Dodatkowo wspierają także akt oddychania oraz wydawania dźwięków, a więc mówienia, ziewania, chrząkania, etc.

Układ stomatognatyczny bierze również udział w emocjonalnej sferze przeżyć psychicznych, a więc odpowiada za okazywanie emocji.

1.1. Układ stomatognatyczny a narząd żucia

Często stosuje się zamiennie pojęcie "układ stomatognatyczny" i "narząd żucia", jednak w rzeczywistości nie są one tożsame. Narząd żucia wchodzi w skład układu stomatognatycznego, ale nie obejmuje wszystkich jego struktur.

Bierze udział przede wszystkim w procesie przyjmowania i rozdrabniania pokarmu, a więc w samym akcie żucia. W jego skład wchodzą:

Układ stomatognatyczny to szersza struktura, która odpowiada dodatkowo za oddychanie, wydawanie dźwięków oraz okazywaniu uczuć.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

2. Funkcje układu stomatognatycznego

Układ stomatognatyczny przede wszystkim bierze udział w akcie przeżuwania, wstępnego trawienia i połykania pokarmów, ale nie jest to jego jedyna funkcja. Tuż po narodzinach umożliwia pobieranie pokarmów, aktywując odruch ssania, który jest najsilniejszym odruchem bezwarunkowym w okresie niemowlęcym.

W późniejszym okresie układ stomatognatyczny warunkuje kształtowanie się mowy.

3. Choroby i zaburzenia układu stomatognatycznego

Dysfunkcje narządu żucia i całego układu stomatognatycznego mogą przybierać różne formy i pojawiać się z różnych powodów. Najczęściej przyczyną chorób tego układu jest:

  • nadmierny stres
  • bruksizm
  • urazy głowy i szyi
  • węzły urazowe
  • utrata zębów
  • utrata prawidłowej wysokości zwarcia
  • wady zgryzu - nieprawidłowe ustawienie zębów w łuku

Bardzo często przyczyną problemów z układem stomatognatycznym są błędy lekarskie (tzw. jatrogenne). Dochodzi do nich podczas leczenia stomatologicznego, operacji chirurgicznych lub powikłań związanych z narkozą.

3.1. Kiedy warto zgłosić się do lekarza

Podstawą do zgłoszenia się na konsultację lekarską są takie dolegliwości, jak:

  • częste bóle głowy
  • ból w okolicy skroni
  • szumy i piszczenie w uszach
  • bóle zębów o nieznanej przyczynie
  • trzaski, przeskakiwanie w obrębie twarzoczaszki
  • napięciowe bóle głowy i mięśni twarzy
  • nieprawidłowe ruchy żuchwy
  • ścieranie zębów, pęknięcia pionowe szkliwa
  • ubytki klinowe
  • trudności w otwieraniu lub zamykaniu ust
  • ból podczas mówienia albo jedzenia

Leczenie uzależnione jest od przyczyny wystąpienia dolegliwości. Czasem wystarczy jedynie samokontrola i odpowiednie ćwiczenia mięśniowe, a czasem konieczna jest farmakoterapia lub leczenie operacyjne.

W przypadku wystąpienia której z dolegliwości, należy zgłosić się do laryngologa, neurologa lub stomatologa.

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza