Trwa ładowanie...

Tran - charakterystyka, właściwości, odpowiedni wybór, stosowanie, przeciwwskazania, maść tranowa

Tran to suplement znany od wielu lat, niegdyś był podawany dzieciom w szkołach. Wielu z nas z niesmakiem wspomina przyjmowanie tego środka w dzieciństwie. Jednak jego prozdrowotne właściwości są warte poświęcenia. Tran to nic innego jak olej pozyskiwany z wątroby dorsza lub innych ryb dorszowatych. Stanowi on cenne źródło kwasów omega-3, witaminy A oraz witaminy D. Olej pozyskiwany z wątroby dorsza wzmacnia odorność organizmu, wpływa pozytywnie na pracę mózgu, przeciwdziała powstawaniu infekcji. Co jeszcze warto wiedzieć o tranie? Czy istnieją jakieś przeciwwskazania do stosowania tranu?

Zobacz film: "Tran"

spis treści

1. Charakterystyka tranu

Tran to tak naprawdę olej z wątroby dorsza atlantyckiego lub innych ryb z rodziny dorszowatych. Dlaczego jest uważany za esencję zdrowia? Ponieważ znajdują się w nim duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (EPA oraz DHA) i omega-6, w dodatku w najbardziej korzystnej dla zdrowia proporcji 1:4. Poza tym jest źródłem witaminy A, witaminy D, a także witaminy E. Olej ten działa korzystnie zarówno na układ odpornościowy, nerwowy jak i krwionośny.

Tran pochodzi z Norwegii, gdzie od setek lat wykorzystuje się oleje rybne nie tylko do uzupełniania diety, ale także w celach przemysłowych (np. do konserwacji drewna). Zdobył wielką popularność w latach 60. XX wieku, kiedy stał się obowiązkowym suplementem dla dzieci. W ten sposób leczono awitaminozę i próbowano zapobiegać krzywicy wynikającej z niedoboru witaminy D.

Słowem "tran" często określa się również inne oleje rybne (np. tran z rekina, tran z wieloryba), jednak termin ten zastrzeżony jest wyłącznie dla olejów pochodzących z ryb należących do rodziny dorszowatych. Decydując się na zakup preparatu, warto wybierać oleje z wątroby dorsza atlantyckiego. Dlaczego? Ponieważ zawiera on znacznie większą ilość cennych substancji prozdrowotnych. Olej z wątroby rekina zawiera znacznie mniejszą ilość kwasów omega-3. W składzie tego środku znajdziemy za to alkiloglicerole i skwalen.

2. Lecznicze właściwości tranu

Najczęściej olej z wątroby dorsza stosuje się jako produkt na wzmocnienie odporności organizmu. Zwiększa ochronę organizmu przed bakteriami czy wirusami, z tego powodu jest skutecznym preparatem dla wszystkich, którzy chcą uniknąć sezonowych infekcji. Kurację poleca się zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Warto przyjmować go również po przebytej chorobie, aby przyspieszyć powrót do formy oraz wzmocnić organizm po przyjmowaniu różnych lekarstw (w tym antybiotyków).

Kwasy omega-3 i omega-6 mają właściwości przeciwzapalne, a witamina A regeneruje błony śluzowe (co utrudnia drobnoustrojom wnikanie do organizmu). Wyniki badań naukowych jasno wskazują, że kwasy omega-3 obniżają zachorowalność na nowotwory, a tran ma szczególny wpływ na hamowanie rozwoju raka stercza oraz jelita grubego.

Tran to nie tylko skuteczny środek zapobiegający przeziębieniu, ale również dobry sposób na poprawę funkcjonowania mózgu. Szare komórki odżywiają się nienasyconymi kwasami tłuszczowi, w które jest bogaty ten produkt.

Kwasy omega-3 i omega-6 poprawiają krążenie krwi w mózgu oraz przepływ bodźców nerwowych. Tran powinien być podawany dzieciom, aby wspomóc ich rozwój, usprawnić zdolności zapamiętywania, poprawić koncentrację. W przypadku pacjentów dorosłych tran może zapobiec rozwojowi chorób otępiennych, na przykład Alzheimera czy demencji.

Pacjenci cierpiący na schorzenia układu krążenia, również powinni włączyć go do diety. Kwasy omega-3 zapobiegają arytmii i zmniejszają ryzyko zawału. Poza tym dieta bogata w te substancje pozwala obniżyć poziom "złego" cholesterolu, a jednocześnie podnieść stężenie tego "dobrego" we krwi.

Dodatkowym plusem jest obecność witaminy E, która wzmacnia naczynia krwionośne. Tran z dorsza jest więc obowiązkowym suplementem dla wszystkich, którzy dbają o zdrowie serca i chcą uniknąć groźnych schorzeń takich jak choroba wieńcowa, nadciśnienie tętnicze czy inne choroby mięśnia sercowego.

Większość z nas ma niedobór witaminy D, której najlepszym źródłem jest oczywiście promieniowanie słoneczne. Niestety, spędzamy mało czasu na powietrzu, a nasza strefa klimatyczna nie obfituje w słoneczne dni, dlatego musimy szukać sposobów suplementacji tego ważnego składnika. Dobrym rozwiązaniem jest przyjmowanie tranu, który zawiera tę witaminę.

Badania potwierdziły, że składnik ten nie tylko dobrze wpływa na zdrowie kości i zębów, ale również wzmacnia naturalną odporność. Witamina D jest szczególnie ważna dla dzieci i młodzieży, u których kształtuje się tkanka kostna, ale nie powinni o niej zapominać również dorośli.

W tranie są obecne substancje, które pozytywnie działają na wzrok. Dzięki witaminie A zmniejsza się ryzyko wystąpienia kurzej ślepoty (czyli niedowidzenia po zmierzchu), zwyrodnienia plamki żółtej oraz innych schorzeń oczu. Kwasy omega-3 są budulcem siatkówki oka. Kolejną substancją, która wspomaga widzenie jest kwas dokozaheksaenowy (przyczynia się prawidłowego widzenia, ze względu na uczestniczenie w budowie czopków i pręcików siatkówki oka).

Tran dla pięknej skóry? Tak, ten naturalny produkt z wątroby dorsza pozytywnie wpływa na wygląd skóry, włosów i paznokci. Zawiera on witaminy młodości: A i E. Dzięki nim skóra jest nawilżona i mniej skłonna do poddawania się procesom przedwczesnego starzenia, które są widoczne na twarzy w postaci zmarszczek i utraty jędrności. Witamina D z kolei zmniejsza stany zapalne skóry.

Tran wpływa pozytywnie również na stan układu kostnego. Jak to możliwe? Zawarta w tranie witamina D ułatwia przyswajanie wapnia i fosforu, składników niezbędnych do prawidłowej budowy kości i zębów. Jest to szczególnie ważne w czasie intensywnego wzrostu, tran może być stosowany w profilaktyce krzywicy i leczeniu problemów, związanych z tkanką kostną.

3. Kto powinien suplementować tran?

Tran jest szczególnie wartościowy w okresie jesienno-zimowym. Warto, by suplementowały go dzieci i młodzież, osoby starsze oraz pacjenci w okresie rehabilitacji lub rekonwalescencji.

Powinny po niego sięgnąć również osoby uzależnione od papierosów czy alkoholu, by wzmocnić organizm i uzupełnić niedobory witamin. Tran zmniejsza podatność na infekcje i wspiera organizm po walce z chorobą lub wyczerpującym leczeniu, na przykład kuracji antybiotykiem.

Zobacz także:

4. Jak wybrać odpowiedni tran?

Chociaż wydaje się, że poszczególne trany nie różnią się między sobą, to jednak każdy produkt ma inny skład, a przez to skuteczność. Kupując tran, należy zwrócić uwagę na zawartość EPA i DHA oraz witamin. Im więcej cennych składników, tym lepiej. Oczywiście bardziej wartościowe są droższe, dlatego jeśli chcemy w pełni skorzystać z właściwości oleju z dorsza, musimy zainwestować.

Jeśli z czasów dzieciństwa pamiętamy nieprzyjemny smak tranu, to nie musimy się go już obawiać. Obecnie na rynku są dostępne zarówno preparaty płynne, jak i te w kapsułkach. Tran w płynie bardzo często zawiera dodatki smakowe, dzięki czemu chętniej piją go nawet dzieci. Należy jednak pamiętać o jego odpowiednim przechowywaniu – buteleczkę należy trzymać w lodówce i zużyć w ciągu kilku tygodni.

5. Skuteczne dawkowanie

Dawkowanie tranu jest zależne od stężenia składników aktywnych w danym preparacie, dlatego tran należy zawsze stosować według zaleceń podanych przez producenta. Wartości te mogą być bardzo różne, od 30 do 125 j.m. w przypadku witaminy D, a także od 300 do nawet 1250 j.m. witaminy A. Ważne informacje na temat stosowania preparatu znajdują się zazwyczaj na ulotce dołączonej do opakowania. W trakcie suplementacji tranu warto także posiłkować się wskazówkami lekarza pierwszego kontaktu.

Nie należy przekraczać dziennej zalecanej dawki. Kapsułki z olejem z ryby najlepiej przyjmować w trakcie posiłku, wtedy składniki zawarte w tranie zostaną lepiej przyswojone przez nasz organizm. Kurację najlepiej rozpocząć jesienią i kontynuować zimą oraz wiosną. To właśnie wtedy jesteśmy najbardziej narażeni na przeziębienia oraz grypę.

Olej z wątroby dorsza mogą przyjmować prawie wszyscy. Tran dla dzieci stosuje się od 4. roku życia, jednak obecnie są dostępne preparaty, które można podawać maluchom już od 6. tygodnia życia.

Zobacz także:

6. Przeciwwskazania do stosowania tranu

Przeciwwskazaniem do stosowania tranu jest stosowanie leków przeciwzakrzepowych. Stosowanie preparatu nie jest zalecane również w przypadku osób cierpiących na kamicę nerkową, sarkoidozę, hiperkalcemię. Nie należy również spożywać tranu w czasie przyjmowania antybiotyków – można kontynuować jego zażywanie po zakończeniu kuracji. Stosowanie tranu w ciąży jest możliwe, ale tę kwestię warto skonsultować z lekarzem.

W czasie suplementacji tranu należy odstawić witaminę A i D, by nie doprowadzić do przedawkowania. Objawy nadmiaru witamin w organizmie to brak apetytu, ból głowy, przyrost masy ciała i zaburzenia neurologiczne.

Zobacz także:

7. Maść tranowa

Maść tranowa ma długoletnią tradycję i szerokie zastosowanie. Ten produkt leczniczy przeznaczony do stosowania na skórę w przypadku trudnych do wygojenia ran, odmrożeń czy początkowej fazy powstawania odleżyn. Dodatkowo, można ją stosować na oparzenia, problemy skórne np. trądzik czy zmiany łuszczycowe. Doskonale sprawdza się również w przypadku alergii. Maść tranowa dostępna jest w większości aptek, zarówno stacjonarnych, jak i internetowych. Możemy dostać ją również na wielu aukcjach w Internecie. Podstawowym i najważniejszym składnikiem maści jest tran (stanowi on czterdzieści procent). Oprócz tego, preparat zawiera parafinę, wazelinę lub lanolinę, fosfor, żelazo, jod lub siarkę.

Tran występujący w maści działa silnie przeciwzapalnie, antybakteryjnie, nawilżająco, natłuszczająco, regenerująco. Wspiera również procesy regeneracji tkanek.

Maść tranowa może być stosowana również u małych dzieci. Doskonale sprawdzi się ona w przypadku ciemieniuchy, odparzeń pieluszkowych, przesuszonej skóry czy atopowego zapalenia skóry.

Cena maści tranowej jest niezwykle przystępna. Za jedno opakowanie preparatu musimy zapłacić około 3-7 złotych.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Następny artykuł: Czosnek na cholesterol
Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza