Trwa ładowanie...

Tkanka chrzęstna (chrząstka) - charakterystyka, rola w organizmie, najczęstsze choroby

Tkanka chrzęstna należy do grupy tkanek łącznych. Charakteryzuje się dużą wytrzymałością, łączy elementy układu kostnego z mięśniowym. Tworzy powierzchnię stawów, a jej nieprawidłowa praca może przyczynić się do rozwoju zwyrodnienia i schorzeń, których głównym objawem jest ból w stawach. Co charakteryzuje tkankę chrzęstną i jak dbać o jej kondycję?

spis treści

1. Czym jest tkanka chrzęstna?

Tkanka chrzęstna to jedna z rodzajów tkanki łącznej szkieletowej, potocznie nazywana chrząstk. Mówi się o niej jako o tkance podporowej. Jest słabo zmineralizowana i nie jest unerwiona. Odpowiada za tworzenie powierzchni stawów, a także łączy ze sobą wszystkie elementy układów: kostnego i mięśniowego.

Zobacz film: "Co oznacza ból stawów? [Specjalista radzi]"

1.1. Budowa tkanki chrzęstnej

Tkaka chrzęstna zbudowana jest z komórek chrzęstnych, czyli chondrocytów oraz tzw. amorfiznej substancji międzykomórkowej. Ta z kolei składa się głównie z kwasu hialuronowego i proteoglikanów. Żaden z elementów tkanki chrzęstnej nie zawiera naczyń limfatycznych ani krwionośnych, nie posiada też systemu nerwowego. Pokryta jest substancją zwaną ochrzęstną.

Chrząstka jest tkanką bardzo delikatną. Szybko wzrasta i jest podatna na wszelkie odkształcenia. Dzięki temu doskonale sprawdza się w układzie kostnym młodych kręgowców, w tym także dzieci na etapie płodowym i noworodkowym.

Z czasem zostaje u kręgowców zastąpiona przez kości. Posiada zdolność do regeneracji, ale tylko na etapie wzrostu - w przypadku ludzi jest to okres dzieciństwa. Tkanka chrzęstna odżywia się poprzez przenikanie substancji odżywczych z i do ochrzęstnej.

1.2. Rodzaje tkanki chrzęstnej

Wśród komórek tkanki chrzęstnej da się wyróżnić kilka rodzajów. Różnią się one od siebie budową, proporcjami oraz funkcją w organizmie. Podstawowy podział tkanki chrzęstnej wyróżnia takie składowe, jak:

  • tkanka chrzęstna szklista - posiada gładką, twardą powierzchnie i zbudowana jest z silnych włókien kolagenowych. Tworzy elementy stawów, chrząstki krtani, tchawicy i oskrzeli, a także część żeber.
  • tkanka chrzęstna włóknista - odpowiada za tworzenie ścięgien i więzadeł. Również składa się głównie z kolagenu, ale innego typu, niż tkanka szklista. Dzięki temu jest bardziej elastyczna. Tworzy dodatkowo krążki międzykręgowe, chrzęstne części spojeń łonowych oraz tzw. łąkotki w kolanach.
  • tkanka chrzęstna sprężysta - cechuje się dużą elastycznością, dlatego obecna jest przede wszystkim w małżowinach usznych, nosie, a także tworzy niektóre części krtani.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

2. Rola tkanki chrzęstnej w organizmie

Tkanka chrzęstna spełnia w organizmie funkcje podporowe, co oznacza, że stabilizuje szkielet i łączy ze sobą wszystkie elementy układu kostnego. Zapewnia także odpowiednią płynność ruchów dzięki temu, że chrząstki międzystawowe są wytrzymałe, gładkie i umożliwiają łagodne przemieszczanie się między sobą.

Chrząstki są także wyjątkowo wytrzymałe, dzięki czemu zapewniają utrzymanie pełnej sprawności ruchowej przez wiele lat.

Tkanka chrzęstna szczególne znaczenie ma w okresie rozwojowym - kiedy dziecko rośnie, jego ciało się zmienia, a kości bardzo szybko wzrastają. Większość kości w okresie dojrzewania i dzieciństwa zbudowana jest niemal w całości z tkanki chrzęstnej, co umożliwia ich wzrost i zapewnia odpowiednią regenerację podczas urazów.

Tkanka chrzęstna pokrywa także przestrzenie międzykręgowe, spojenia łonowe oraz miejsca przyczepu ścięgien i więzadeł do kości. Zapewnia to elastyczność i odporność na urazy.

3. Choroby tkanki chrzęstnej

Choroby tkanki chrzęstnej najczęściej związane są z wiekiem i towarzyszącym mu procesom degeneracyjnm w organizmie. Można powiedzieć, że z czasem chrząstki zaczynają się "zużywać", włókna kolagenowe zanikają, a sprawność ruchowa staje się mniejsza.

Czasem zdarza sie, że do uszkodzenia tkanki chrzęstnej dochodzi w młodym wieku. Wówczas przyczyną tego stanu są częste urazy, uwarunkowania genetyczne lub zaniedbania dietetyczne (nadużywanie alkoholu, palenie papierosów, unikanie zdrowych posiłków). Zdarza się także, że za problemy z układem chrzęstnym odpowiada brak ruchu.

Najczęściej z degeneracją tkanki chrzęstnej wiążą się:

  • zmiany zwyrodnieniowe, szczególnie w okolicy stawu biodrowego, kręgosłupa lub stawów w kończynach);
  • zmiany w kręgosłupie i tzw. zespoły korzeniowe związane z dyskopatią (np. rwa kulszowa)
  • zmiany w stawach śródręczno-paliczkowych (szczególnie u osób starszych lub pracujących przy komputerze).

Bardzo często stany chorobowe obejmują łąkotki w kolanach. To taka część stawu kolanowego, która jest wyjątkowo obciążona podczas biegania, chodzenia czy podskakiwania. Przez to wszelkie zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kolan pojawiają się stosunkowo szybko - nawet po 20 roku życia.

Także częste urazy, których doświadczamy w obrębie kolan na skutek intensywnych treningów lub kontuzji sportowych może się przyczynić do problemów z łąkotkami.

4. Jak dbać o tkankę chrzęstną

Tkanka chrzęsta posłuży naszemu ciału bardzo długo, jeśli będziemy o nią odpowiednio dbać. Umiarkowana, codzienna aktywność fizyczna (w którą wlicza się także spacer czy rodzinna wycieczka rowerowa), zbilansowana dieta i regularne badania kontrolne mogą uchronić nas przed problemami.

Ważne jest także to, aby nie bagatelizować żadnych dolegliwości bólowych i zgłaszać się do lekarza ze wszystkimi wątpliwościami. Ma to szczególne znaczenie, jeśli w naszej rodzinie występują zwyrodnienia.

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Tkanka chrzęstna należy do grupy tkanek łącznych
Tkanka chrzęstna należy do grupy tkanek łącznych (123rf)
Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza