Trwa ładowanie...

Te leki mogą zrujnować nerki. Są dostępne bez recepty i kupisz je nawet na stacji benzynowej

Miliony Polaków każdego dnia sięga po leki bez recepty. Są łatwo dostępne - znajdziesz je przy kasach w sklepach, a nawet na stacji benzynowej. Skoro każdy może je nabyć, to uważa się, że nie stanowią zagrożenia dla zdrowia. Tak nie jest. Uważać trzeba na przykład na leki z grupy inhibitorów pompy protonowej. Eksperci wymieniają powody.

spis treści

1. Leki dostępne poza apteką mogą zrujnować nerki

Polacy chętnie sięgają po leki z grupy inhibitorów pompy protonowej (IPP). Powszechnie uważa się, że są skuteczne i bezpieczne. Niektórzy stosują je jako osłonę przed działaniem innych leków np. z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych. Okazuje się jednak, że preparaty, które można kupić poza apteką, mają ewidentny związek ze zwiększonym ryzykiem ostrej niewydolności nerek.

Zobacz film: ""Wasze Zdrowie" - odc. 1"

Iinhibitory pompy protonowej (IPP) zrewolucjonizowały leczenie choroby refluksowej przełyku i przyniosły ogromne korzyści w leczeniu chorych na chorobę wrzodową oraz w zapobieganiu uszkodzeniom błony śluzowej żołądka przez kwas acetylosalicylowy i inne niesteroidowe leki przeciwzapalne (NSLPZ). Leki są powszechnie uznane za stosunkowo bezpieczne, co sprawiło, że są łatwo dostępne (także bez recepty) i stosowane na ogromną skalę. Wielu stosuje je nawet profilaktycznie, jako dodatek osłonowy. Preparaty te to m.in. esomeprazol, lanzoprazol, omeprazol, pantoprazol.

Badania dowodzą, że w około 60 proc. przypadków IPP są stosowane nieprawidłowo, to znaczy bez wskazań lekarza albo zbyt długo. Samoleczenie nie powinno trwać dłużej niż 14 dni i nie częściej niż dwa-trzy razy w roku. Znane są natomiast przypadki stosowania IPP przez miesiące, a nawet lata. Na problemy, jakie mogą się z tym wiązać, zwróciła ostatnio uwagę dr Karolina Kędzierska-Kapuza, nefrolog i diabetolog.

"Inhibitory pompy protonowej zmniejszają produkcję kwasu żołądkowego. IPP rekomendowane są w leczeniu refluksu żołądkowego, zapalenia błony sluzowej i wrzodów żołądka i dwunastnicy. Aktualnie są dostępne bez recepty nawet na przysłowiowej stacji benzynowej. Czy rzeczywiście są tak bezpieczne? Nie, gdyż ewidentnie mają związek ze zwiększonym ryzykiem ostrej niewydolności nerek i przewlekłej choroby nerek" – alarmuje w mediach społecznościowych dr Karolina Kędzierska-Kapuza.

2. IPP mogą uszkadzać nerki. Badania

Informacje o szkodliwym wpływie na nerki pochodzą m.in. z badań przeprowadzonych przez naukowców z University w Buffalo. Objęły one 190 tys. pacjentów i trwały przez 15 lat. Badanie dowiodło, że zbyt długie przyjmowanie IPP zwiększało ryzyko przewlekłej choroby nerek o 20 proc., a ryzyko ostrej niewydolności nerek aż czterokrotnie. Ryzyko było najwyższe wśród osób w wieku co najmniej 65 lat i więcej.

Dr Kędzierska-Kapuza podkreśla, że mechanizm uszkodzenia nerek nie został do końca poznany, ale podejrzewa się, że leki, które stosuje się w chorobie refluksowej przełyku, doprowadzają do zaburzeń mikrobiomu jelitowego. Preparaty mogą też powodować ostre śródmiąższowe zapalenie nerek poprzez odkładanie się metabolitów w cewkach i w śródmiąższu.

Proces nasila dodatkowo jednoczesne stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych.

Łukasz Pietrzak, farmaceuta i popularyzator wiedzy medycznej, dodaje, że choć inhibitory pompy protonowej mają wiele zalet i dla wielu pacjentów z chorobą wrzodową żołądka są niezastąpione, to ich niewłaściwe stosowanie nie tylko może uszkadzać nerki, lecz także prowadzić do rozwoju różnych infekcji bakteryjnych.

- Inhibitory pompy protonowej są uznawane za bezpieczne, jednak ich długotrwałe stosowanie faktycznie doprowadza do działań niepożądanych. Chodzi przede wszystkim o to, że kwaśne PH żołądka stanowi barierę przed różnymi drobnoustrojami, więc jeśli za pomocą leków zrobimy je bardziej obojętne, naturalna ochronna zostanie zaburzona. Może przez to dojść do różnego rodzaju zakażeń i infekcji bakteriami, które normalnie nie bytują w takim kwaśnym środowisku. Przykładem może być zarażenie Clostridium difficile, czyli beztlenową bakterią, która w sprzyjających warunkach wywołuje zapalenie jelita grubego i uszkodzenie żołądka – tłumaczy w rozmowie z WP abcZdrowie Łukasz Pietrzak.

- Niebezpieczeństwo stwarza także jednoczesne stosowanie antybiotyków i IPP, które mogą zaostrzać przebieg choroby. Ponadto u osób, które długo stosują inhibitory pompy protonowej, dość często znajduje się w treści żołądka bakterie, które normalnie nie występują w żołądku a w jamie ustnej. Częściej diagnozuje się u nich także bakterie Salmonelli, Escherichia coli czy Listerii. Co więcej, u osób, które sięgają po IPP, częściej dochodzi także do zapalenia płuc – dodaje farmaceuta.

Ekspert podkreśla, że stosowanie leków z grupy inhibitorów pompy protonowej doprowadza też do zmniejszonego wchłaniania składników mineralnych i witamin.

- Wymienić należy przede wszystkim żelazo, wapń, magnez czy witaminę B12. Przyjmowanie IPP sprawia, że siłą rzeczy dochodzi do niedoboru tych pierwiastków i witamin, co jest wówczas wskazaniem do suplementacji. Ponadto często w trakcie terapii łączy się je z lekami zobojętniającymi kwas solny w żołądku (np. sole glinu, magnezu oraz alginiany), co na dłuższą metę powoduje nadprodukcję kwasu solnego w żołądku i pogarsza istniejącą już chorobę żołądka czy dwunastnicy. Takie preparaty powinny być stosowane okazjonalnie i doraźnie, a nie stanowić podstawę leczenia tych chorób – podkreśla farmaceuta.

Pietrzak dodaje, że każdy lek stosowany w niewłaściwych dawkach może stać się trucizną, dlatego powinniśmy przestrzegać zaleceń, które wydaje lekarz lub farmaceuta.

- Ci pacjenci, którzy mają wskazania do stosowania IPP, powinni to robić, ale we właściwych dawkach z zachowaniem środków ostrożności. Przeciwskazaniem w przypadku tych leków jest wiek oraz nadwrażliwość na jego składniki. Co ważne w przypadku istniejących zaburzeń czynności lub chorób wątroby i nerek przed rozpoczęciem leczenia należy skonsultować się z lekarzem, gdyż IPP mogą je zaostrzać - kończy farmaceuta.

Katarzyna Gałązkiewicz, dziennikarka Wirtualnej Polski

Zobacz także:

Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza