Trwa ładowanie...

Rotacyzm (reranie) - rodzaje, przyczyny, profilaktyka, leczenie

Rotacyzm (reranie) to nieprawidłowe wymawianie głoski R, czyli jedna z najpopularniejszych wad wymowy. Dziecko powinno nauczyć się wypowiadania litery R do swoich piątych urodzin, w przeciwnym razie konieczna jest wizyta u logopedy, który określi przyczynę problemów z mową i przygotuje zestaw ćwiczeń. Czym charakteryzuje się rotacyzm i jak go leczyć?

spis treści

1. Co to jest rotacyzm?

Rotacyzm (reranie) to jedna z najpopularniejszych wad wymowy, którą charakteryzuje niewłaściwe wymawianie głoski R.

Zobacz film: "Choroby serca najczęstszą przyczyną zgonów Polaków"

R to głoska dźwięczna, twarda, powstaje na skutek wibracji przedniej części języka. Jej prawidłowe wybrzmienie wymaga dużej sprawności języka i jego odpowiedniego ułożenia, tak by koniuszek lekko się poruszał, dotykając wałka dziąsłowego (tuż za górnymi siekaczami).

Dzieci potrafią wypowiadać R dopiero w okolicy piątych urodzin, ale wiele osób nie jest w stanie nauczyć się tej umiejętności i wymaga specjalistycznej pomocy. Wówczas mówi się o występowaniu rotacyzmu.

2. Rodzaje rotacyzmu

Wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje rerania - mogirotacyzm, pararotacyzm oraz rotacyzm właściwy. Pierwszy z nich cechuje brak głoski R w systemie fonetycznym i pomijanie jej w czasie mówienia (yba zamiast ryba, ak zamiast rak).

Pararotacyzm (rotacyzm rozwojowy) to stan, kiedy dziecko przez pewien czas zastępuje R innymi literami, takimi jak L, Ł lub J. Rotacyzm właściwy to z kolei nieprawidłowe wymawianie głoski R:

  • wargowe - drgania obejmują wargi przy górnych lub dolnych siekaczach,
  • języczkowe - drgania obejmują języczek na końcu podniebienia miękkiego,
  • podniebienne - drgania na skutek zbliżania się tylnej części języka do podniebienia miękkiego,
  • międzyzębowe - czubek języka wsuwa się pomiędzy zęby,
  • krtaniowe - głoska r wydobywa się z głębi krtani,
  • gardłowe (wymowa francuska) - drgania występują między nasadą języka, a tylną ścianą gardła,
  • policzkowe - w trakcie wymawiania słowa powietrze przepływa w stronę policzków,
  • nosowe - spowodowane niedomknięciem przejścia do jamy nosowej,
  • boczne - powietrze przedostaje się między górnymi dziąsłami, a boczną krawędzią języka.

Zobacz także:

3. Dlaczego dziecko nie wymawia R?

Przyczyny rotacyzmu są bardzo zróżnicowane, wśród nich wymienia się:

  • nieprawidłowości w budowie anatomicznej języka,
  • za krótkie wędzidełko,
  • rozszczep podniebienia miękkiego,
  • zbyt duży język,
  • zbyt krótki język,
  • słaba ruchomość koniuszka języka,
  • mniejsza sprawność mięśni języka,
  • wady zgryzu,
  • nieprawidłowe wzorce wymowy,
  • brak słuchowej umiejętności rozróżniania poszczególnych głosek.

4. Czy można zapobiec rotacyzmowi?

Nauka wymowy głoski R wymaga czasu, ale postawa rodzica może pomóc dziecku. Przede wszystkim istotne jest to, by nie seplenić i nie zdrabniać słów, zwracając się do malucha.

Dziecko powinno zapoznawać się z prawidłowym brzmieniem słów i dobrą dykcją. Z 2-4 latkiem można już bawić się w taki sposób, by wzmocnić język i poprawić jego ruchomość.

Dobrym pomysłem będzie zabawa w dotykanie językiem nosa lub brody, rysowanie szlaczków na podniebieniu, dotykanie górnych zębów od wewnątrz i od zewnątrz, mlaskanie czy powtarzanie lalalala, dededede, mamama.

5. Leczenie rotacyzmu

Reranie powinno być naprawione już w dzieciństwie, ponieważ w starszym wieku proces ten będzie znacznie trudniejszy. Rotacyzm wymaga konsultacji z logopedą, który ustali źródło problemu i zaproponuje odpowiednie ćwiczenia.

Specjalista powinien obejrzeć już 3-4 letnie dziecko, wówczas jest on już w stanie rozpoznać rotacyzm rozwojowy, który minie za jakiś czas lub trwałe problemy, wywołane na przykład niewłaściwą budową anatomiczną. Wizyta jest koniecznością, gdy dziecko w wieku 6 lat nie wymawia głoski R lub nie brzmi ona prawidłowo.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Rotacyzm (reranie) to nieprawidłowa wymowa głoski R.
Rotacyzm (reranie) to nieprawidłowa wymowa głoski R. (123rf)
Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza