Trwa ładowanie...

Niewydolność oddechowa u noworodka – przyczyny i objawy

Niewydolność oddechowa u noworodka to sytuacja, w której organizm nie jest w stanie dostarczyć odpowiedniej ilości tlenu. Przyczyny patologii, tak jak i jej objawy, są bardzo różne. Zaburzenia oddychania u dzieci dotyczą przede wszystkim wcześniaków. Dlaczego tak się dzieje? Na czym polega leczenie tej groźnej nieprawidłowości?

spis treści

1. Co to jest niewydolność oddechowa u noworodka?

Niewydolność oddechowa u noworodka to niezdolność układu oddechowego do pokrycia zapotrzebowania metabolicznego tkanek. Mówi się o niej w sytuacji, gdy wymiana gazowa nie wystarcza organizmowi do funkcjonowania.

Zobacz film: "Cudem przeżyła. Serce noworodka znów zaczęło bić"

Częstość występowania niewydolności oddechowej u dzieci jest odwrotnie proporcjonalna do ich wieku. Dwie trzecie przypadków patologii obserwuje się w 1. roku życia. Połowa z nich przypada na okres noworodkowy.

Zaburzenia oddychania u dzieci dotyczą przede wszystkim wcześniaków. Lekarze dostrzegają pewną zależność: im niższy wiek ciążowy, tym niewydolność oddechową u noworodków stwierdza się częściej. Ma to związek z niedojrzałością płuc. Specjaliści powołują się na liczby: problemy z oddychaniem stwierdza się u 60 procent wcześniaków urodzonych przed 30. tygodniem ciąży, zaś wśród dzieci urodzonych po 36. tygodniu ciąży rozpoznaje się je u zaledwie 5 procent pacjentów.

2. Przyczyny niewydolności oddechowej u noworodków

Znane są różne czynniki, które zwiększają ryzyko pojawienia się niewydolności oddechowej u noworodka. Nieprawidłowości pojawiają się, ponieważ:

  • drogi oddechowe są wąskie, a najwęższym punktem jest odcinek podgłośniowy. Tym samym krtań niemowlęcia, mająca kształt stożka, jest potencjalnym miejscem powstania niedrożności,
  • przepona u niemowląt szybko się męczy z uwagi na zaledwie śladowe zapasy energetyczne,
  • klatka piersiowa niemowlęcia jest miękka, żebra są ustawione poziomo, co jest niekorzystne w rozprężaniu klatki piersiowej,
  • niedojrzałość układu nerwowego często powoduje zwolnienie oddechu lub bezdechy,
  • dzieci rodzą się zbyt wcześnie. U dzieci urodzonych przed 25. tygodniem ciąży występuje 99% prawdopodobieństwo niewydolności oddechowej.

Wśród przyczyn niewydolności oddechowej u noworodków wymienia się również:

3. Objawy niewydolności oddechowej u noworodka

Pierwsze objawy niewydolności oddechowej u noworodka obserwuje się zaraz po urodzeniu. Dziecko ma problem z pierwszym samodzielnym oddechem i trudności przy kolejnych oddechach. Można zaobserwować, że:

  • skóra między żebrami i nad obojczykami jest zauważalnie wciągana,
  • skrzydełka nosa dziecka poruszają się przy wdechu,
  • rytm oddychania jest zbyt szybki, co u noworodka oznacza powyżej 60 oddechów na minutę.

Niewydolność oddechowa u noworodka jest groźna. W konsekwencji niedotlenienia pojawia się hipoksemia. To stan obniżenia ciśnienia cząstkowego tlenu we krwi w tętnicach oraz hipoksja, czyli niedostateczna ilość tlenu w tkankach. W ciężkich przypadkach pojawia się spowolnienie rytmu oddychania i sinica obwodowa (zasinienie skóry dziecka na kończynach).

Niewydolność oddechową dzieli się na hiperdynamiczną i hipodynamiczną.

Niewydolność oddechową hiperdynamiczną cechuje się:

  • przyspieszonym oddechem,
  • nadmiernym wysiłkiem oddechowym,
  • wciąganiem międzyżebrzy,
  • zapadaniem się mostka,
  • stękaniem wydechowym.

Niewydolność hipodynamiczną można rozpoznać po niedostatecznym wysiłku oddechowym: płytkim i wolnym oddychaniu czy bezdechu.

Niewydolność oddechową klasyfikuje się również ze względu na pochodzenie. Wyróżnia się niewydolność płucną i niewydolność pozapłucną.

Niewydolność z przyczyn płucnych objawia się:

  • obrzękiem płuc,
  • wzmożonym wysiłkiem oddechowym,
  • sinicą,
  • tachypnoe,
  • bezdechem zaporowym.

Gdy przyczyna nie jest związana z płucami, niewydolność oddechową najczęściej rozpoznaje się po bezdechu i hipowentylacji.

4. Niewydolność oddechowa u wcześniaków

Niewydolność oddechowa najczęściej pojawia się u wcześniaków. W ich przypadku oznacza ona zespół zaburzeń oddychania noworodka (ZZO, nazywany zespołem błon szklistych). Noworodek urodzony przed czasem ma niedojrzałe płuca, a oddychanie jest utrudnione przez niedobór endogennego surfaktantu, czyli substancji zmniejszającej napięcie powierzchniowe po zewnętrznej stronie pęcherzyków płucnych i tym samym ich objętość. Takie działanie zmniejsza opory powstające podczas pracy płuc. Do niedotlenienia w wyniku niewydolności oddechowej dochodzi wskutek niedojrzałości układu oddechowego.

Do oceny stopnia niewydolności oddechowej u wcześniaków wykorzystuje się skalę Silvermana. Pod uwagę brane są takie obserwacje kliniczne jak:

  • zapadanie się międzyżebrza podczas wdechu,
  • ruchy przedniej ściany klatki piersiowej względem nadbrzusza,
  • zapadanie się mostka przy wdechu,
  • ruchy skrzydełek nosa w czasie wdechu,
  • słyszalność wydechu.

Skala Silvermana jest trzystopniowa (od 0 do 2), gdzie stopień 0 oznacza, że pacjent jest wydolny oddechowo, 1 to lekka niewydolność, a 2 – ciężka niewydolność oddechowa.

5. Leczenie niewydolności oddechowej noworodków

Interwencje medyczne w przypadku pojawienia się niewydolności oddechowej noworodków bardzo się między sobą różnią, a ich zakres może sięgać od działań nieinwazyjnych do intubacji i wentylacji mechanicznej oraz pozaustrojowego przezbłonowego utlenowania krwi.

W przypadku lekkiej niewydolności oddechowej zalecana jest tlenoterapia z wykorzystaniem budki tlenowej, maski twarzowej lub za pomocą inkubatora. W cięższych przypadkach stosuje się technikę CPAP, która polega na utrzymywaniu dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych w czasie samodzielnego oddychania pacjenta. W ciężkich przypadkach wskazana jest wentylacja zastępcza za pomocą respiratora.

W przypadku wystąpienia niewydolności oddechowej u noworodka najważniejsze jest podjęcie niezwłocznej interwencji i ścisłe monitorowanie dziecka w warunkach oddziału intensywnej opieki medycznej. Nierozpoznana niewydolność oddechowa jest wiodącą przyczyną zatrzymania krążenia i oddychania.

Nie czekaj na wizytę u lekarza. Skorzystaj z konsultacji u specjalistów z całej Polski już dziś na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza