Trwa ładowanie...
Bilans miesiąca
Przeczytaj najnowszy bilans abcZdrowie Temat miesiąca: NIEDOBÓR MAGNEZU

Mikroskopowe zapalenie naczyń – przyczyny, objawy i leczenie

Mikroskopowe zapalenie naczyń to rzadkie schorzenie przewlekłe ze spektrum chorób reumatycznych związanych z produkcją autoprzeciwciał uszkadzających komórki i tkanki organizmu. W jej przebiegu dochodzi do zapalenia ścian małych oraz średnich naczyń krwionośnych. Proces chorobowy najczęściej dotyczy kłębuszków nerkowych i płuc. Jakie są przyczyny i objawy choroby? Na czym polega jej leczenie?

Zobacz film: "#dziejesienazywo: Czym jest ból?"

spis treści

1. Co to jest mikroskopowe zapalenie naczyń?

Mikroskopowe zapalenie naczyń (polyangiitis microscopica; microscopic polyangiitis; MPA) to rzadka choroba należąca do grupy zapaleń naczyń związanych z obecnością przeciwciał ANCA. Zalicza się ją do pierwotnych układowych zapaleń naczyń.

Istotą schorzenia jest proces zapalny w obrębie małych naczyń, zarówno tętniczych, żylnych, jak i włosowatych, który prowadzi do upośledzenia przepływu krwi, uszkodzenia zajętych tkanek i narządów i zmian martwiczych. Najczęściej podlegają im naczynia w obrębie nerek i płuc.

Etiologia mikroskopowego zapalenia naczyń nie jest znana. Za jej pojawienie się najprawdopodobniej odpowiadają mechanizmy immunologiczne i przeciwciała wytwarzane przez organizm, kierowane przeciw własnym tkankom.

Choroba jest bardzo rzadka i dotyczy głównie starszych osób, częściej mężczyzn. Szczyt rozpoznań przypada na 5–6 dekadę życia. Chorobę tę po raz pierwszy opisał Friedrich Wohlwill w 1923 roku.

2. Objawy mikroskopowego zapalenia naczyń

W początkowych stadiach mikroskopowego zapalenia naczyń pojawiają się niespecyficzne objawy ogólne, takie jak osłabienie, stany podgorączkowe lub gorączka, a także spadek masy ciała. Z czasem pojawiają się objawy narządowe.

Ponieważ proces chorobowy najczęściej obejmuje naczynia w obrębie nerek (kłębuszków nerkowych) i płuc. Objawy wskazujące na zajęcie płuc to zadyszka, duszność wysiłkowa, przy bardziej zaawansowanych zmianach duszność w spoczynku, kaszel, krwioplucie (odkrztuszanie wydzieliny z domieszką krwi).

Symptomy kłębuszkowego zapalenia nerek, które może prowadzić do niewydolności nerek. Objawy wskazujące na zajęcie nerek to zmniejszenie ilości oddawanego moczu, wystąpienie obrzęków w obrębie kończyn dolnych, twarzy, podwyższenie wartości ciśnienia tętniczego.

Mikroskopowe zapalenie naczyń może dotyczyć również drobnych naczyń w obrębie skóry. Zmiany skórne pod postacią plamicy (plamica uniesiona) lub owrzodzeń. Czasem dokucza również ból kości i stawów.

Obserwuje się także objawy ze strony obwodowego układu nerwowego (polineuropatia). Dolegliwości narastają w czasie.

Duża aktywność choroby może przybierać obraz zespołu płucno-nerkowego, z szybko postępującą niewydolnością nerek oraz krwawieniem do pęcherzyków płucnych z krwiopluciem i dusznością.

3. Diagnostyka i leczenie

W diagnostyce mikroskopowego zapalenia naczyń bardzo ważny jest szczegółowy wywiad lekarski oraz badanie przedmiotowe. Duże znaczenie mają badania dodatkowe, przede wszystkim laboratoryjne z krwi.

Na mikroskopowe zapalenia naczyń może wskazywać:

  • wzrost wskaźników stanu zapalnego (OB i CRP),
  • niedokrwistość,
  • wzrost stężenia kreatyniny i mocznika w surowicy krwi,
  • obecność przeciwciał przeciw cytoplazmie neutrofilów (MPO-ANCA i PR3-ANCA).

Pomocne jest także badanie ogólne moczu (stwierdza się białkomocz i krwinkomocz) oraz badania obrazowe:

  • RTG klatki piersiowej (stwierdza się zmiany charakterystyczne dla rozlanego krwawienia pęcherzykowego),
  • USG brzucha i układu moczowego. Rozpoznanie potwierdza badanie histopatologiczne wycinka ze skóry, kłębuszków nerkowych lub płuc, w którym stwierdza się:
  • w badaniu wycinka płuca nacieki z neutrofilów, zapalenie naczyń krwionośnych (zmiany zapalne ich ścian), cechy krwawienia do pęcherzyków płucnych, martwicę ścian pęcherzyków płucnych,
  • w nerkach obraz ogniskowego segmentalnego kłębuszkowego zapalenia naczyń, widoczne są cechy martwicy.

W diagnostyce różnicowej mikroskopowego zapalenia naczyń bierze się pod uwagę choroby nowotworowe oraz układowe zapalenia naczyń (np. ziarniniak Wegenera).

Leczenie składa się z dwóch faz: indukcji remisji oraz leczenia podtrzymującego. Ponieważ choroba ma charakter przewlekły, co oznacza, że przebiega z okresami zaostrzeń i remisji, celem leczenia jest wprowadzenie pacjenta w tak zwaną fazę indukcji remisji oraz utrzymanie go dzięki leczeniu podtrzymującemu.

Leczenie indukujące remisję ma na zahamować ostry stan zapalny, ograniczyć zniszczenia w tkankach i narządach. Leczenie podtrzymujące remisję ma kontrolować układ odpornościowy, tak aby nie było kolejnych rzutów choroby. W leczeniu mikroskopowego zapalenia naczyń stosowane są: glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne i biologiczne.

Zobacz też:

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza