Przejdź na WP

Wirus HIV - objawy, diagnostyka, leczenie, profilaktyka

HIV, czyli human immunodeficiency virus to wirus, który uszkadza system odpornościowy. Natomiast AIDS jest zespołem nabytego niedoboru odporności. Terminy te, choć oznaczają co innego, często używane są zamiennie. Oba odnoszą się do choroby, które upośledza odporność organizmu na wirusy, jednak dotyczą odmiennych jej stadiów. Czym dokładnie różni się HIV od AIDS? Dowiedz się, jakie są różnice pomiędzy tymi dwoma nazwami.

spis treści

Zobacz film: "Rewolucyjne odkrycie naukowców dotyczące HiV"

Wirus HIV budzi strach, ale równocześnie na jego temat krąży wiele mitów. Szacuje się, że na świecie żyje ponad 40 mln nosicieli wirusa HIV. Jak dochodzi do zakażenia i jakie mogą być objawy HIV? Czym się różni HIV od AIDS?

1. HIV - charakterystyka

HIV to wirus zespołu nabytego braku odporności. Jego skrót HIV pochodzi od nazwy wirusa w języku angielskim (human immunodeficiency virus). Wirus HIV powoli uszkadza system odpornościowy człowieka, który odpowiada za naszą podatność na infekcję.

Zakażenie wirusem HIV może przez wiele lat przebiegać bezobjawowo, co bardzo utrudnia diagnozę. Przez nawet 8–10 lat wirus HIV może nie dawać żadnych symptomów, jednak w tym czasie wirus HIV cały czas się rozmnaża i niszczy odporność zakażonej osoby.

Bardzo często osoby zakażone wirusem HIV chorują na AIDS, ale sam fakt nosicielstwa wirusa HIV nie jest równoznaczny z zachorowaniem na tę chorobę.

Choroby przenoszone drogą płciową:

2. HIV - drogi zakażenia

W jaki sposób wirus HIV przenosi się na kolejne osoby? Istnieją 3 drogi przenoszenia wirusa HIV:

  • poprzez kontakt seksualny (wirus HIV znajduje się w spermie, wydzielinie z pochwy, płynie preejakulacyjnym);
  • poprzez krew osoby zakażonej wirusem HIV;
  • z matki zakażonej wirusem HIV na dziecko (przez łożysko, krew w trakcie porodu lub poprzez mleko matki).

Wirus HIV nie przenosi się drogą kropelkową (czyli np. przez kaszel, kichanie), ugryzienia owadów, dotyk, przebywanie w jednym pomieszczeniu czy używanie tych samych naczyń, sztućców, sprzętów sanitarnych.

Badanie krwi na obecność HIV można wykonać w każdym laboratorium diagnostycznym lub specjalnych punktach konsultacyjno-diagnostycznych
Badanie krwi na obecność HIV można wykonać w każdym laboratorium diagnostycznym lub specjalnych punktach konsultacyjno-diagnostycznych (Shutterstock)

Poza organizmem człowieka wirus HIV szybko ginie – niszczą go środki odkażające oraz temperatura przekraczająca 56°C.

3. HIV - objawy

Przez wiele lat od zakażenia wirus HIV może nie dawać żadnych objawów. Pierwsze objawy zakażenia wirusem HIV mogą wystąpić w ciągu 3–6 tygodni od momentu przeniesienia wirusa HIV.

Występują wtedy objawy ostrej choroby retrowirusowej, takie jak:

Objawy te występują również przy innych infekcjach i nie muszą świadczyć o zakażeniu wirusem HIV.

U chorych na HIV obserwuje się też nawracające infekcje wątrobowe oraz drożdżyce. Zakażeni wirusem HIV zwykle stopniowo tracą wagę oraz skarżą się na zmęczenie i osłabienie.

Co ważne, w początkowym etapie wirus HIV nie jest możliwy do wykrycia za pomocą testów serologicznych. W tym czasie jest jednocześnie najbardziej zaraźliwy.

3.1. Objawy HIV w formie przewlekłej

Po opisanych wcześniej objawach, w czasie 7-14 dni wirus HIV przechodzi w formę przewlekłą, pozbawioną objawów. Faza ta może trwać od dwóch do kilkunastu nawet lat.

Najczęściej w pierwszych latach od przejścia fazy ostrej HIV nie daje żadnych objawów, mogą jedynie utrzymywać się lekko powiększone węzły chłonne. Poziom limfocytów w ciele chorego wciąż spada, chory zaś zaraża kolejne osoby.

W miarę jak wirus postępuje, układ odpornościowy coraz bardziej ulega zniszczeniu, u pacjenta mogą pojawić się objawy, które nie są jeszcze dla AIDS typowe, lecz wskazują na zaawansowane już stadium zakażenia.

Objawy, których chory może doświadczyć w przewlekłej fazie to:

Może pojawić się również zespół objawów podobnych do obserwowanych w przebiegu mononukleozy. Są to:

Warto wiedzieć, że dostępne są obecnie leki, które zwalniają tempo namnażania się wirusa, przez co wydłużają lata życia nosicieli wirusa HIV.

3.2. Objawy wirusa HIV u kobiet i mężczyzn

Objawy wirusa HIV zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn są podobne. Przeciwnie do np. rzeżączki, w tym przypadku płeć nie ma z tym żadnego związku.

Kobiety są jednak bardziej narażone na zarażenie się wirusem HIV. Wynika to przede wszystkim z większej powierzchni błon śluzowych, a także większa ilość wirusa w męskiej spermie (w kobiecych wydzielinach jest ich mniej).

3.3. HIV - objawy skórne

Pierwsze skórne objawy zakażenia wirusem HIV (choć nie zawsze się pojawiają), występują w postaci osutki plamisto-grudkowej, czasem pęcherzykowej.

Chorobowe wykwity rozsiane są głównie po tułowiu, nieco rzadziej na kończynach i twarzy. W okresie późniejszym, gdy dochodzi już do rozwoju choroby AIDS, mogą wystąpić:

  • zakażenia bakteryjne,
  • zakażenia wirusowe,
  • zakażenia grzybicze

śluzówek i skóry, a także nowotwory skóry.

4. HIV - diagnostyka

Każdy, kto podejrzewa, że może być nosicielem wirusa powinien wykonać test na HIV. Badanie na obecność wirusa HIV jest bezpłatne, anonimowe i można je wykonać w specjalistycznym punkcie konsultacyjno-diagnostycznym (PKD) na terenie całej Polski.

Test na obecność wirusa HIV można też zrobić w klinikach chorób zakaźnych oraz niektórych laboratoriach, jednak wtedy należy zapłacić za badanie.

Fakty i mity na temat HIV
Fakty i mity na temat HIV [5 zdjęć]

Niedawno tabloid "National Enquirer" opublikował informację, że Charlie Sheen jest chory na AIDS. Aktor...

zobacz galerię

Wynik negatywny oznacza, że nie znaleziono przeciwciał anty-HIV. Jeśli badanie przeprowadzono co najmniej 12 tygodni od momentu, w którym mogło dojść do zakażenia wirusem HIV i wynik jest ujemny, to mamy pewność, że nie jesteśmy nosicielami wirusa HIV.

Jeśli jednak pacjent zgłosi się na badanie wcześniej niż przed upływem 6 tygodni od potencjalnie niebezpiecznego momentu zarażenia i uzyska negatywny wynik, to powinien powtórzyć badanie na wirusa HIV.

Wynik pozytywny nie musi oznaczać, że pacjent jest zarażony wirusem HIV. Zdarzają się przypadki, że test na HIV jest fałszywie dodatni, dlatego za każdym razem wykonywane są dodatkowe badania, które mają potwierdzić tę diagnozę. Po przeprowadzeniu kolejnych badań, które dadzą wynik pozytywny, można dopiero ostatecznie potwierdzić zakażenie wirusem HIV.

5. HIV a AIDS

Chociaż badania nad AIDS trwają od kilkudziesięciu lat, a wiedza na temat wirusa HIV jest coraz większa, wciąż wiele osób nie wie, czym się różni HIV od AIDS.

HIV to wirus, który wyniszcza odporność – przez to chory staje się bezbronny wobec praktycznie każdej infekcji. AIDS to właśnie stan bezbronności immunologicznej organizmu.

Choroba, jaką jest AIDS to skutek działalności niszczycielskiego wirusa HIV, a równocześnie końcowy etap zakażenia, następujący po wielu latach od momentu zarażenia HIV.

Nie każdy kto jest nosicielem wirusa HIV zachoruje na AIDS. Jeśli wirusa HIV wykryto dość szybko po zakażeniu i od razu podjęto odpowiednie leczenie, to możliwe jest uniknięcie skrajnego upośledzenia odporności, jakim jest choroba AIDS.

6. HIV - leczenie

Jak dotąd nie udało się znaleźć lekarstwa na wirus HIV ani szczepionki, która mogłaby uchronić przed zarażeniem HIV. Wciąż najlepszą metodą pozostaje profilaktyka HIV, czyli zapobieganie zakażeniu.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

U pacjentów, którzy są nosicielami wirusa HIV, stosuje się terapię, która ma na celu utrzymanie ich w dobrej kondycji przez jak najdłuższy czas. Każdy przypadek traktowany jest indywidualnie i są dobierane mu odpowiednie lekarstwa.

Celem leczenia antyretrowirusowego jest wydłużenie życia, a także zmniejszenie liczby zachorowań na AIDS wśród zakażonych wirusem HIV.

7. HIV - profilaktyka

Dzięki przestrzeganiu kilku zasad można znacząco obniżyć ryzyko zakażenia wirusem HIV. Najważniejsza z nich to unikanie przygodnych kontaktów seksualnych i dbanie o to, by zawsze zabezpieczyć się prezerwatywą.

Poza tym należy zachować ostrożność, gdy ktoś się skaleczy, używać sterylnych strzykawek i igieł, wykonywać zabiegi kosmetyczne oraz tatuaże tylko w sprawdzonych miejscach o dobrej renomie.

7.1. HIV - bezpieczny seks

Jeśli dwoje partnerów są dla siebie pierwszymi w ich życiu seksualnymi partnerami, wcześniej nie mieli innego ryzyka zakażenia, lub wykonali badanie w kierunku wirusa HIV (a wyniki były negatywne), po czym później są sobie wierni, ryzyko jest zerowe.

Poza sytuacją opisaną powyżej, w dobie AIDS bezpieczny seks nie istnieje - może być jedynie bezpieczniejszy.

Bezpieczne są tylko różnego rodzaju intymne kontakty, w których nie ma miejsca penetracja, nie dochodzi do kontaktu z nasieniem, krwią lub wydzielinami kobiecych narządów płciowych. Seksualne praktyki, podczas których nie dochodzi do kontaktu krwi lub spermy z błoną śluzową są również bezpieczne.

Niemożliwe jest także przeniesienie wirusa HIV przez nieuszkodzoną w widoczny sposób skórę - jest ona naturalną barierą, która chroni przed czynnikami chorobotwórczymi. Podczas całowania także nie istnieje ryzyko zakażenia, ponieważ ślina nie jest materiałem zakaźnym.

Ryzyko pojawia się w czasie stosunku płciowego. Jego zmniejszenie jest możliwe, jeśli właściwie i konsekwentnie używamy prezerwatyw. Daje to niemal 100% pewności, że do zakażenia nie dojdzie. Prezerwatywa zmniejsza również ryzyko przeniesienia innych zakażeń, które są przekazywane drogą płciową.

Skuteczność prezerwatyw, jako zabezpieczenia przez wirusem HIV jest zależne od tego, czy wyprodukowane są one z zachowaniem wszelkich standardów jakości, ale również od:

  • właściwego sposobu otwarcia opakowania, w którym się znajdują (w tym celu nie powinniśmy używać ostrych narzędzi, które mogłyby ją uszkodzić),
  • prawidłowego ich przechowywania (niebezpieczne jest m.in. noszenie opakowania w tylnej kieszeni spodni, bądź narażanie na duże wahania temperatury otoczenia),
  • założenia przed rozpoczęciem, a zdjęciem nie wcześniej jak po zakończeniu kontaktu seksualnego, zgodnie instrukcją,
  • używania jednej prezerwatywy jeden raz,
  • nie używania prezerwatyw uszkodzonych, bądź wyglądających na stare (powinniśmy zawsze sprawdzić datę przydatności),
  • konsekwentnego ich używania,
  • w razie zsunięcia lub pęknięcia prezerwatywy - jak najszybszego zastąpienia ją kolejną, nie używaną,
  • nie stosowania lubrykantów (nawilżaczy), które zawierają tłuszcze (olejki do ciała, kremy, oleje spożywcze, itp. ponieważ niszczą one lateks), tylko takich substancji wykonanych na bazie wody (można je kupić w aptekach).

Nie powinno się używać prezerwatyw, które zawierają nonoksynol 9 oraz preparatów plemnikobójczych do miejscowego stosowania, które w swoim składzie mają tą substancję. Może ona powodować podrażnienie błony śluzowej odbytu lub pochwy, co może przyczynić się do zakażenia, a nie mu zapobiegać.

Tabletki antykoncepcyjne pomniejszają ryzyko zapłodnienia, jednak nie chronią przed zakażeniem wirusem HIV, ani także przed innymi zakażeniami przenoszonymi drogą płciową.

Przed rozpoczęciem współżycia seksualnego najlepszą opcją jest wspólne wykonanie testu na obecność wirusa HIV. Istnieje możliwość wykonania go bezpłatnie i anonimowo w jednym z punktów diagnostyczno-konsultacyjnych.

7.2. HIV - dlaczego warto używać prezerwatyw

Mała wiedza na temat wirusa HIV, brak objawów, które by nas zaalarmowały, nieznajomość dróg przenoszenia i negowania faktu, że wirusem tym może zarazić się każdy powoduje, że mało osób wykonuje test na obecność wirusa HIV i przez lata mogą żyć nie wiedząc o swoim zakażeniu.

W Polsce co druga osoba, będąca nosicielem wirusa HIV nie jest tego świadoma. Niestety, nie mając takiej świadomości, nie jest w stanie uprzedzić o tym swojego partnera.

Objawy nie są widoczne "gołym okiem". Ludzie żyją z wirusem HIV wiele lat, nie doświadczając żadnych objawów. Jeśli zatem dochodzi do kontaktu seksualnego z osobą, o której niewiele wiemy, prezerwatywa jest konieczna.

Należy pamiętać, że każdy z nas odpowiada za swoje bezpieczeństwo. Stąd też, jeśli istnieje choćby cień niepewności, warto zawsze nalegać na zastosowanie prezerwatywy.

Następny artykuł: Objawy

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Ważne tematy