Trwa ładowanie...

Hematokryt (HCT) - czym jest to badanie? Norma, interpretacja wyników. Co oznacza HCT poniżej i powyżej normy?

Hematokryt (HCT lub Ht) jest jednym z parametrów ocenianych w standardowym badaniu krwi. Jest stosunkiem objętości czerwonych krwinek – erytrocytów – do objętości krwi. Dzięki HTC możliwe jest określenie procentowego udziału czerwonych krwinek do płytek krwi i leukocytów (białe krwinki krwi). Hematokryt pozwala określić stan zdrowia badanego, poprzez wykrycie potencjalnych procesów chorobowych zachodzących w organizmie.

Zobacz film: "Badania krwi - hematokryt"

spis treści

1. Co to jest hematokryt (HCT)?

Hematokryt (HCT lub Ht) stanowi stosunek objętościowy skoagulowanych erytrocytów do objętości całej krwi, wyrażany w procentach bądź ułamkach. Klasyczny sposób oznaczenia wskaźnika hematokrytowego to metoda mikroskopowa lub mikrohematokrytowa, polegająca na kontrolowanym wirowaniu krwi w skalibrowanej kapilarze.

6 nietypowych rzeczy, o których możesz dowiedzieć się z testu krwi
6 nietypowych rzeczy, o których możesz dowiedzieć się z testu krwi [7 zdjęć]

Wystarczy kilka kropel krwi, aby zdobyć wiele zaskakujących informacji o nas samych. Morfologia pozwala...

zobacz galerię

2. Wskazania do badania hematokrytu (HCT)

  • osłabienie organizmu
  • szybkie męczenie się
  • częste infekcje
  • kołatanie serca
  • bladość skóry
  • osłabienie, rozdwajanie się włosów i paznokci
  • zbyt obfite miesiączki

Warto podkreślić, że badanie hematokrytu jest jednym z badań składającym się na morfologię krwi, którą powinno się wkonywać rutynowo raz do roku.

3. Jak przygotować się do badania hematokrytu (HCT)

Badanie HCT przeprowadzane jest na czczo (nie powinno spożywać się posiłków na około 12 godzin przed dokonaniem pomiaru). Na kilka dni przed badaniem HCT zaleca się zrezygnować z picia alkoholu.

Hematokryt pozwala określić jaki procent stanowią krwinki czerwone w całej objętości krwi
Hematokryt pozwala określić jaki procent stanowią krwinki czerwone w całej objętości krwi (Shutterstock)

4. Na czym polega badanie hematokrytu (HCT)

Materiał pobierany jest zazwyczaj z najbardziej widocznych żył, np. z żyły łokciowej. Krew można pobrać również z innych miejsc (opuszki palca, natomiast u noworodków z pięty). Wyniki badania HCT otrzymuje się bardzo szybko. Czas oczekiwania wynosi zwykle 1-2 dni.

Aby uzyskać najbardziej rzetelnie wyniki badania HCT, należy skonsultować z lekarzem stosowane leki, zdiagnozowane uprzednio choroby, które mogą w mniejszym lub większym stopniu wpływać na wyniki badania. Kobiety powinny zgłosić ewentualną ciążę lub miesiączkę.

Badanie poziomu hematokrytu polega na zmierzeniu względnej zawartości krwinek czerwonych we krwi. Hematokryt wyrażony jest jako proc. frakcji komórkowej krwi. Jeżeli np. zawartość hematokrytu wynosi 30 proc., oznacza to, że na 100 ml krwi przypada 30 ml krwinek czerwonych.

5. Normy dla hematokrytu (HCT)

Wartość hematokrytu zależy od ilości krwinek czerwonych i ilości osocza krwi. Hematokryt ulega także zmianie, gdy następuje zmiana objętości. Przy zmniejszeniu objętości erytrocytów zmniejsza się wartość hematokrytu, analogicznie dzieje się przy zwiększeniu objętości krwinek czerwonych.

Normy hematokrytu zależą od wieku i płci i wynoszą odpowiednio:

  • noworodki: 48 - 69 proc.
  • 6 - 12 r.ż.: 35 - 45 proc.
  • 13 - 18 r.ż. (dziewczynki): 36 - 46 proc.
  • 13 - 18 r.ż. (chłopcy): 37 - 49 proc.
  • dorośli – kobiety: 36 - 46 proc.
  • dorośli – mężczyźni: 41 - 53 proc.

Warto wczytać się w wyniki badań, ponieważ każde laboratorium może mieć przyjętą inną metodę badania – wówczas należy się kierować normami podanymi na marginesie.

PYTANIA I ODPOWIEDZI LEKARZY NA TEN TEMAT

Zobacz odpowiedzi na pytania osób, które miały do czynienia z tym problemem:

Wszystkie odpowiedzi lekarzy

6. Wyniki badania hematokrytu (HCT)

6.1. Podwyższony poziom hematokrytu

Wzrost poziomu hematokrytu może być spowodowany przez:

  • wzrost liczby krwinek czerwonych – nadkrwistość pierwotna (czerwienica prawdziwa) lub nadkrwistość wtórna (przebywanie na dużych wysokościach, nowotwory nerek, przewlekłe choroby płuc)
  • stany zmniejszonej objętości osocza
  • oparzenia
  • zapalenie otrzewnej
  • odwodnienia wywołane przez obfite biegunki, uporczywe wymioty, moczówkę prostą, nadmierne pocenie się

Osoby zamieszkałe w górach mają fizjologicznie podwyższony hematokryt. Związane jest to z mniejszą zawartością tlenu wraz ze wzrostem wysokości.

Warto wiedzieć, że zbyt gęsta krew, charakterystyczna dla podwyższonego poziomu HCT, może doprowadzić do nadciśnienia tętniczego czy wystąpienia zatoru. W tym przypadku należy zwracać uwagę na takie objawy, jak:

  • zaczerwienie oczu
  • krwotoki z nosa
  • ciągłe przemęczenie
  • duszności
  • bóle w klatce piersiowej

Rekomendowane przez naszych ekspertów

6.2. Obniżony poziom hematokrytu

Spadek poziomu hematokrytu może być spowodowany przez:

  • błędna budowa hemoglobiny
  • zmniejszenie liczby krwinek czerwonych w wyniku ostrego krwawienia, np. z przewodu pokarmowego
  • anemia (niedokrwistość) z niedoboru żelaza czy innego rodzaju niedokrwistość
  • niedobór witamin i soli mineralnych, zwłaszcza magnezu czy kwasu foliowego
  • marskość wątroby
  • choroby szpiku kostnego (choroba popromienna, guzy, fibroza)
  • choroby nowotworowe
  • przewodnienie
  • nieodpowiednie wydzielanie erytroipiny, która w dużej mierze odpowiada za powstawanie czerwonych krwinek w organizmie

7. Hematokryt (HCT) u kobiet w ciąży

Kobiety w ciąży również powinny wiedzieć, że niski hematokryt, zwłaszcza w drugiej połowie ciąży, jest normalny. Hematokryt w czasie ciąży zawsze spada o jakieś 4-7 proc. Mimo wszystko, jeśli wynik badania na poziom hematokrytu w ciąży wynosi ok. 30-34 proc. należy skonsultować wynik ze swoim lekarzem.

Badanie hematokrytu jest ważnym elementem morfologii krwi. Wraz z oznaczeniem innych wskaźników hematokryt pozwala na określenie stanów chorobowych organizmu, szczególnie niedokrwistości czy nadkrwistości. Ważne jest rutynowe wykonywanie morfologii krwi, ponieważ wczesne wykrycie chorób, gdy często brak jest jeszcze widocznych objawów, zmniejsza czas i zwiększa skuteczność zastosowanego leczenia.

Następny artykuł: MCV

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.