Trwa ładowanie...
Bilans miesiąca
Przeczytaj najnowszy bilans abcZdrowie Temat miesiąca: ALERGIE

Gorączka okopowa – przyczyny, objawy i leczenie

Gorączka okopowa, inaczej gorączka pięciodniowa, to choroba zakaźna wywoływana przez bakterie z gatunku Bartonella quintana. Patogeny są roznoszone przez wesz ludzką. Choroba charakteryzuje się nawracającą gorączką, trwającą za każdym razem około pięciu dni. Co warto wiedzieć?

Zobacz film: ""Skarpety octowe" pomagają walczyć z gorączką"

spis treści

1. Co to jest gorączka okopowa?

Gorączka okopowa jest wywołana przez bakterię Bartonella quintana. Po raz pierwszy opisano ją podczas I wojny światowej. Wówczas zapadł na nią milion żołnierzy walczących na frontach Europy Zachodniej i Wschodniej. Obecnie najczęściej spotyka się ją u osób bezdomnych.

Inne nazwy gorączki okopowej (ang. trench fever) to:

  • gorączka pięciodniowa (łac. febris quintana), z uwagi na nawracającą gorączką, trwającą za każdym razem około pięciu dni,
  • gorączka bolesnych goleni (ang. shin bone fever), w związku z jednym z objawów choroby, to jest bólami kończyn dolnych,
  • gorączka wołyńska (Wołyń to kraina historyczna na Ukrainie),
  • gorączka Mozy (Mroza to rzeka we Francji),
  • choroba Hisa-Wernera (od nazwisk odkrywców zespołu: Wilhelma Hisa Jr. i Heinricha Wernera),
  • miejska gorączka okopowa (ang. urban trench fever). Nazwa nawiązuje do pojawiania się jej wśród bezdomnych w amerykańskich metropoliach.

2. Przyczyny gorączki okopowej

Czynnikami ryzyka, związanymi z zakażeniem bakterią Bartonella quintana i zachorowaniem na gorączkę okopową, są złe warunki socjoekonomiczne i higieniczne oraz alkoholizm. Ma to związek z tym, że głównym wektorem przenoszącym zakażenie na człowieka jest wesz. Źródłem zakażenia mogą być również hipotetycznie kleszcze z rodzaju Ixodes oraz pchły. To dlatego najważniejszym sposobem zapobiegania chorobie jest dbałość o higienę osobistą oraz zwalczanie wszawicy.

Dla Bartonella quintana typowym wektorem jest wesz ludzka (Pediculus humanus corporis). To powszechnie występujący owad, który przy niedostatecznych warunkach sanitarnych łatwo przenosi się z człowieka na człowieka.

3. Objawy gorączki pięciodniowej

Bakterie wywołujące gorączkę okopową przenikają do krwi poprzez otarcia czy miejsca ukłuć, ale również bezpośrednio podczas żerowania na ciele gospodarza. Następnie patogeny obecne w odchodach wszy, przenikają do czerwonych krwinek oraz komórek śródbłonka naczyń. Okres inkubacji wynosi od 5 do 20 dni.

Pierwszym objawem bakteriemii są napady dreszczy poprzedzających gorączkę. Później choroba może mieć różny przebieg. Opisano cztery charakterystyczne typy:

  • pojedynczy epizod gorączki. W najkrótszej formie pojedynczy atak gorączki kończy się po 4–5 dniach. Wirus obumiera, a chory wraca do pełnego zdrowia,
  • krótki okres gorączki trwającej typowo poniżej tygodnia. Zwykle pacjent doświadcza kilku napadów gorączkowych, a każdy z nich trwa około 5 dni. Oznacza to, że epizody gorączki trwające około 5 dni są przeplatane okresami bezobjawowymi trwającymi również około 5 dni,
  • przetrwała i wyniszczająca choroba gorączkowa, która trwa nawet dłużej niż miesiąc. Charakteryzuje się nieustępującą, podwyższoną temperaturą ciała przez kilka tygodni. Pojawiają się cyklicznie bóle głowy. Choroba jednak najczęściej mija samoczynnie, bez konsekwencji i powikłań,
  • rzadko, ale zdarza się, że objawy gorączkowe w ogóle nie występują.

Rekomendowane przez naszych ekspertów

Gorączce pięciodniowej towarzyszą takie objawy jak:

U wielu chorych stwierdza się bakteriemię, czyli obecność bakterii w krwi. Sporadycznie dochodzi do zapalenia wsierdzia. U nosicieli HIV pojawiają się nieswoiste objawy wycieńczenia, bóle ciała, utrata wagi.

4. Rozpoznanie i leczenie

Rozpoznanie gorączki okopowej najczęściej opiera się na badaniach serologicznych lub izolacji Bartonella quintana z krwi. Chorobę sugeruje obecność czynników sprzyjających zakażeniu w wywiadzie i typowy przebieg.

Rozpoznanie ostateczne można wykonać na podstawie posiewu metodą zmodyfikowaną, hodowli tkankowej patogenu, badań serologicznych, immunocytochemicznych lub wykorzystujących metody molekularne (głównie PCR).

Choroba najczęściej nie ma poważnych konsekwencji i nie zagraża życiu. W jej leczeniu stosuje się antybiotyki oraz leczenie objawowe. Przy wdrożeniu odpowiedniej antybiotykoterapii rokowanie u osób bez upośledzonej odporności jest zwykle pomyślne. Dobrą odpowiedź kliniczną uzyskano stosując antybiotyki z grupy makrolidów, tetracyklin oraz ryfampicyny.

Skorzystaj z usług medycznych bez kolejek. Umów wizytę u specjalisty z e-receptą i e-zwolnieniem lub badanie na abcZdrowie Znajdź lekarza.

Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza