Trwa ładowanie...

Balantydioza - przyczyny, objawy, rozpoznanie, leczenie

Balantydioza to choroba zakaźna w obrębie jelita grubego, która rozwija się w konsekwencji zakażenia pierwotniakiem Balantidium coli. Diagnozuje się ją na całym świecie. Do inwazji dochodzi na drodze fekalno-oralnej, najczęściej po spożyciu zanieczyszczonego pokarmu lub wody. Źródłem patogenu są odchody gryzoni, zwierząt gospodarskich oraz domowych. Jakie są objawy choroby? Jak ją diagnozować i leczyć?

spis treści

1. Czy jest balantydioza?

Balantydioza, inaczej szparkoszyca, to parazytoza odzwierzęca przewodu pokarmowego. Chorobę wywołuje Balantidium coli (szparkosz okrężnicy). To pierwotniak należący do rodziny orzęsków, który występuje u wielu ssaków, w tym człowieka.

Zobacz film: "Podstawowe badania, jakie powinna wykonać każda kobieta"

W Polsce bardzo często stwierdzany jest u świń. W ich wnętrzach obecne są cysty pierwotniaka, które przenoszą się na inne zwierzęta i ludzi. Chorobę diagnozuje się na całym świecie, jednak najwięcej przypadków odnotowuje się w Ameryce Łacińskiej i Południowo-Wschodniej Azji.

Oznacza to, że w Polsce na tę jednostkę chorobową zapadają częściej osoby, które podróżują w te rejony. Balantidioza obejmuje dwie postaci kliniczne. To ostra balandytioza jelitowa i przewlekła balandytioza jelitową.

2. Jak dochodzi do zakażenia Balantidium coli?

Do zakażenia człowieka dochodzi najczęściej:

  • w trakcie uboju zwierząt,
  • drogą pokarmową, poprzez spożycie żywności zanieczyszczonej kałem zawierającym cysty Balantidium coli,
  • drogą pokarmową, poprzez spożycie żywności wody zanieczyszczonej kałem zawierającym cysty pierwotniaka,
  • wskutek stosowania odchodów świńskich jako nawozu,
  • przez bezpośredni kontakt z osobą zarażoną.

Do rozprzestrzeniania się balantydiozy przyczyniają się również muchy - bierni przenosiciele. Cysty Balantidium coli są owalne i mają średnicę 45-80 μm. Ich cykl rozwojowy rozpoczyna się w końcowym odcinku jelita cienkiego.

Z połkniętych cyst w organizmie uwalniane są formy dorosłe, czyli trofozoity. Te namnażają się w jelicie grubym przez podział poprzeczny. Ich obecność wywołuje naciek zapalny z ogniskową martwicą i wytworzeniem owrzodzeń. Część z nich wnika do przestrzeni międzykomórkowych, inne koniugują. Niektóre trofozoity są wydalane są na zewnątrz wraz z kałem.

3. Objawy balantydiozy

W większości przypadków choroba przebiega bezobjawowo, co znacznie utrudnia rozpoznanie, choć odnotowano przypadki choroby o piorunującym przebiegu u pacjentów z upośledzeniem odporności, na przykład zakażonych HIV.

Zdarza się, że objawami choroby jest:

  • biegunka o zmiennym nasileniu, często przewlekła,
  • krwawienie z przewodu pokarmowego (może nasuwać podejrzenie czerwonki),
  • nudności,
  • wymioty,
  • ból brzucha,
  • obecność w kale domieszki śluzu i krwi,
  • brak apetytu,
  • utrata masy ciała,
  • bóle głowy wywołane osłabieniem.

4. Rozpoznanie i leczenie balantydiozy

Rozpoznanie balantidiozy opiera się na stwierdzeniu obecności cyst pierwotniaka w kale lub trofozoitów w wycinkach błony śluzowej jelita grubego. U niektórych pacjentów przeprowadza się bowiem badanie endoskopowe, czasem konieczne jest pobranie wycinków do badania histopatologicznego.

Obraz mikroskopowy i makroskopowy jelita grubego zaatakowanego przez szparkosza okrężnicy charakteryzuje się naciekiem zapalnym błony śluzowej jelita oraz występowaniem owrzodzeń.

Z uwagi na cykliczność wydalania cyst zaleca się wielokrotne badanie mikroskopowe kału. Typowe jest, że w okresie zaostrzenia w stolcu stwierdza się owalne trofozoity wyposażone w krótkie rzęski. Niestety w okresie wyciszenia rozpoznanie jest dużo trudniejsze.

Balantydiozę należy różnicować z:

W leczeniu balantydiozy stosuje się tetracyklinę. Leczenie jest skuteczne, prowadzi do wyeliminowania pasożytów i wyleczenia. Choroba wymaga terapii, ponieważ pozbawiona interwencji medycznej przechodzi w chorobę przewlekłą, stanowiącą zagrożenie dla zdrowia.

5. Zapobieganie zakażeniom Balantidium coli

Co robić, by uniknąć zakażenia i zachorowania na balantydiozę? Znając czynniki ryzyka można stwierdzić, że kluczowe jest przestrzeganie zasad higieny, w tym częste i dokładne mycie rąk, a także spożywanie produktów spożywczych i wody pitnej z pewnych źródeł.

Nie mnie ważne jest zachowywanie reżimu sanitarnego w hodowli świń i bydła, a także ochrona wody i jedzenia przed muchami, które są biernymi przenosicielami patogenów, w tym także cyst Balantidium coli.

Potrzebujesz konsultacji z lekarzem, e-zwolnienia lub e-recepty? Wejdź na abcZdrowie Znajdź Lekarza i umów wizytę stacjonarną u specjalistów z całej Polski lub teleporadę od ręki.

Balantydioza to choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego.
Balantydioza to choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego. (gettyimages)
Polecane dla Ciebie
Komentarze
Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Pomocni lekarze
    Szukaj innego lekarza