Trwa ładowanie...

Celiakia - objawy, przyczyny, leczenie, nietolerancja glutenu

Wiele osób skarży się na dolegliwości żołądkowe po spożyciu produktów, które zawierają pszenicę, żyto, jęczmień czy owies. Codziennie doświadcza uporczywej zgagi, wzdęć brzucha i bólu. Objawy mogą wskazywać na wiele różnych chorób, ale w pierwszej kolejności warto sprawdzić czy gluten nie jest przyczyną złego samopoczucia. Jakie są przyczyny i objawy celiakii?

Zobacz film: "Jakie są objawy celiakii?"

spis treści

1. Co to jest celiakia?

Celiakia (uczulenie na gluten) to stan, kiedy organizm nie toleruje białka zawartego w zbożach. Po spożyciu glutenu pojawiają się zaburzenia trawienia, które prowadzą do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego.

Celiakię najczęściej rozpoznaje się u dzieci i niemowląt, ale może pojawić się także u dorosłych. Uczulenie na gluten prawdopodobnie jest dziedziczone, zignorowanie problemu może doprowadzić natomiast do raka jelita cienkiego.

Celiakia (prezentacja edukacyjna)
Celiakia (prezentacja edukacyjna) [5 zdjęć]

Zdrowy układ pokarmowy Zadaniem układu pokarmowego jest pobieranie pokarmów i wody, trawienie i przyswajanie...

zobacz galerię

2. Objawy celiakii

Uczulenie na gluten objawia się na różne sposoby. Najczęstsze symptomy celiakii to:

  • przewlekła biegunka,
  • cuchnący i obfity stolec,
  • ból brzuch,
  • wymioty,
  • niedobór masy ciała,
  • wysypka na pośladkach,
  • wysypka na łokciach,
  • utrata apetytu,
  • osłabienie mięśni,
  • problemy z koncentracją,
  • uporczywy ból głowy,
  • zaburzenia koordynacji ruchowej ciała,
  • niedobór żelaza,
  • problemy z tkanką łączną,
  • duża niedokrwistość po porodzie,
  • problemy z zajściem w ciążę,
  • osłabienie szkliwa,
  • owrzodzenia jamy ustnej,
  • zmiany skórne,
  • depresja,
  • niepokój,
  • zmiany nastroju,
  • zaburzenia snu,
  • przemęczenie,
  • spadek odporności organizmu,
  • mrowienie kończyn.

2.1. Depresja i niepokój

Naukowcy z Uniwersytetu w Maryland wykazali, że depresja, niepokój i zmiany nastroju bardzo często powoduje nietolerancja glutenu. Problemy ze snem, huśtawki nastroju, brak energii i zmiany apetytu mogą być reakcją organizmu na gluten.

W takiej sytuacji warto na przynajmniej kilka dni wyeliminować ten składnik ze swojej diety i zwrócić uwagę, czy samopoczucie się poprawia, a dolegliwości są coraz mniej uporczywe.

2.2. ADHD

Nadpobudliwość i zaburzenia koncentracji to dolegliwości, które rzadko łączymy z odżywianiem. Okazuje się jednak, że ADHD może być sygnałem, który informuje o uczuleniu na gluten.

Dostrzegasz niepokojące sygnały w zachowaniu dziecka? Być może oprócz wizyty u psychologa, powinieneś udać się także do alergologa. Rozwiązaniem problemów może okazać się dieta bezglutenowa.

2.3. Wysypka

Osoby chorujące na celiakię oraz nietolerancję glutenu są szczególnie podatne na różne formy zmian skórnych. Bardzo często mają łupież, egzemę lub łuszczycę.

Charakterystycznym objawem jest czerwona, bardzo swędząca wysypka, problem ten dotyczy aż 25 procent pacjentów. Oczywiście nie każda zmiana na ciele musi oznaczać, uczulenie na gluten, ale warto rozważyć zmiany w sposobie odżywania.

Szczególnie alarmujące są czerwone bąble, które nie znikają po zastosowaniu leków antyalergicznych oraz maści łagodzących. Wówczas jedynie rezygnacja z produktów na bazie mąki pszennej może przynieść ukojenie podrażnionej skórze.

2.4. Migrena

Ból głowy może być objawem wielu problemów ze zdrowiem. Jeśli jednak towarzyszą mu biegunki, obniżony poziom żelaza we krwi i swędzące wysypki to może być nietolerancja glutenu.

U osób nadwrażliwychh na ten składnik w ciągu 1-2 godzin po zjedzeniu potrawy zawierającej gluten pojawia się uporczywy ból głowy.

2.5. Ból stawów

Czy wiesz, że organizm niektórych osób reaguje na gluten jak na toksynę? Po spożyciu produktów, zawierających ten składnik wewnątrz ciała dochodzi do stanów zapalnych. Przykładem może być ból stawów, który bardzo często jest mylony z artretyzmem.

2.6. Przewlekłe zmęczenie

Każdy z nas miewa gorsze okresy, gdy czujemy się senni, brakuje nam energii i motywacji do działania, a większość dnia najchętniej spędzilibyśmy przed telewizorem. Często przemęczenie to tylko chwilowa niedyspozycja.

Kiedy uczucie zmęczenia powinno nas zaniepokoić? Jeśli poza brakiem sił zauważyłeś częste biegunki i inne problemy trawienne - czas na wizytę u specjalisty. Wyczerpanie może wynikać z tego, że twój organizm nie przyswaja prawidłowo składników odżywczych i witamin z pożywienia.

2.7. Niska odporność organizmu

Często się przeziębiasz? Sprawdź, czy w twoim organizmie nie występuje nietolerancja glutenu, ponieważ osłabiona odporność organizmu to kolejny sygnał ostrzegawczy. Osoby z tą dolegliwością mają niższy poziom przeciwciał, które chronią przed chorobami.

Przez to są bardziej podatne na sezonowe infekcje i bezbronne wobec wirusów i bakterii.

Zobacz też:

2.8. Nagły spadek lub wzrost wagi

Objawy nietolerancji glutenu mogą być naprawdę zaskakujące. Wiele osób z tym schorzeniem doświadcza niespodziewanych wahań wagi, pomimo że nie zmieniają diety - nagle chudną lub tyją. Wykluczenie glutenu i zdrowa dieta mogą okazać się receptą na te problemy.

2.9. Zaburzenia płodności

Lekarze twierdzą, że istnieje związek pomiędzy nietolerancją glutenu, a problemami z płodnością zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Wynika to z faktu, że w przypadku tego schorzenia często dochodzi do niedożywienia organizmu oraz anemii.

Organizm zwalcza gluten, co prowadzi do uszkodzeń kosmków jelitowych. W konsekwencji składniki odżywcze nie są prawidłowo wchłaniane, a pacjent cierpi na niedobory witamin i minerałów. Jednocześnie niewystarczająca ilość ważnych substancji przekłada się na trudności z poczęciem dziecka.

2.10. Mrowienie kończyn

Drętwienie stóp czy dłoni nie powinno nas niepokoić, jeśli zdarza się sporadycznie. Jednak wiele osób wrażliwych na gluten odczuwa mrowienie w rękach i nogach przez cały czas. Typowe objawy towarzyszącej tej dolegliwości to drętwienie i palenie w kończynach.

Problem dotyczy około 10 procent chorych na celiakię, ale może być też symptomem innych schorzeń, na przykład cukrzycy czy chorób nerek.

Zobacz też:

3. Przyczyny celiakii

Przyczyny celiakii nie zostały poznane, uznaje się, że w dużej mierze uczulenie ma podłoże genetyczne. Większość osób chorujących na celiakię ma specyficzny zestaw genów (tzw. haplotyp DQ2 lub DQ8).

Po zjedzeniu glutenu występuje u nich pobudzenie systemu immunologicznego, który produkuje przeciwciała i stan zapalny. W efekcie struktura jelita cienkiego ulega osłabieniu, co utrudnia normalne funkcjonowanie części układu pokarmowego.

Z tego względu organizm wchłania coraz mniejsze ilości składników odżywczych. Wielu lekarzy twierdzi, że celiakia może wynikać również z niedostatecznej odporności, nadmiernego stresu, cukrzycy, reumatoidalnego zapalenia stawów lub zapalenia tarczycy.

4. Leczenie celiakii

Poprawa u chorych na celiakię jest możliwa jedynie po wyeliminowaniu glutenu z diety. Powinna być to zmiana na całe życie, ponieważ powrót do starych nawyków będzie skutkował nawrotem choroby.

Po kilku tygodniach od wprowadzenia diety bezglutenowe błona śluzowa jelita cienkiego zaczyna się goić. Po kilku miesiącach zanikają przeciwciała, które naruszają tkankę jelita.

Pacjent powinien zwrócić szczególną uwagę na spożywanie witamin i składników mineralnych, ponieważ uczulenie na gluten zawsze skutkuje dużymi niedoborami. Celiakia to choroba nieuleczalna, jedynie spożywanie produktów gluten free umożliwia zwyczajne funkcjonowanie.

Chorzy powinni być pod opieką medyczną, ponieważ są narażeni na powikłania, wynikające z braku wystarczającej ilości [witamin i minerałów]. Odstępstwa od diety są niewskazane, nawet jeden posiłek może wywołać nawrót dolegliwości.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.